Nhạc trưởng của “dàn nhạc nhà trường”

10/05/2019

Có thể nói, hiệu trưởng luôn đóng vai trò rất quan trọng trong công tác triển khai hoạt động giáo dục tại nhà trường phổ thông. Khi áp dụng Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) 2018, người hiệu trưởng là một trong những yếu tố quyết định đảm bảo cho sự thành công của Chương trình.

Vai trò của hiệu trưởng trong đổi mới giáo dục 

Thực tế, hiệu trưởng nhà trường phổ thông không chỉ đơn thuần là những nhà quản lý mà còn phải hiểu biết một cách sâu sắc về Chương trình mới ở góc độ người quản lý, tổ chức, lập kế hoạch, triển khai và giám sát việc thực hiện các nhiệm vụ cụ thể, từ nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục,… Có thể nói, hiệu trưởng giống như nhạc trưởng, điều khiển “dàn nhạc nhà trường”, đáp ứng yêu cầu đổi mới.


PGS.TS Nguyễn Xuân Thành

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành, Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học, Giám đốc Dự án Hỗ trợ đổi mới giáo dục phổ thông (RGEP) và Chương trình Phát triển các trường SP để nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông (ETEP) thuộc Bộ GD&ĐT nhận định: “Để đáp ứng Chương trình GDPT mới, hiệu trưởng cần tạo ra môi trường giáo dục thuận lợi cho việc dạy và học, chăm lo cho học sinh trong nhà trường để các em có sức khỏe, được nuôi dạy tốt, có động cơ học tập".

Theo ông Thành, hiệu trưởng phải hiểu biết về Chương trình, phương pháp, cách thức tổ chức dạy học, đánh giá kết quả giáo dục, từ đó đánh giá đúng và động viên kịp thời sức lao động, sự sáng tạo của giáo viên. Đặc biệt, hiệu trưởng phải hiểu rõ Chương trình và biết được thích hợp với người dạy, người học như thế nào.

Thực tế, Chương trình mới cho phép cơ sở giáo dục phổ thông chủ động tổ chức, xây dựng kế hoạch giáo dục đảm bảo phù hợp với điều kiện nhà trường. Nếu hiệu trưởng không hiểu rõ Chương trình cũng như chuyên môn thì không thể tổ chức được. Chẳng hạn, đối với những môn tích hợp như môn khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, môn Lịch sử và Địa lí, hiệu trưởng phải xây dựng kế hoạch giáo dục, từ đó phân công, chỉ đạo sắp xếp thời khóa biểu một cách khoa học, phù hợp để đội ngũ giáo viên sẵn có của nhà trường đảm nhiệm tốt nhiệm vụ. Tương tự, hiệu trưởng cũng là người điều hành tổ chức hoạt động trải nghiệm để các khối lớp hoạt động nhịp nhàng.

Không chỉ vậy, hiệu trưởng còn có ảnh hưởng lớn trong hầu hết các vấn đề của nhà trường phổ thông như quản lý, tạo điều kiện cho giáo viên và học sinh dễ tiếp cận thiết bị dạy học; ngăn chặn bạo lực học đường; xây dựng môi trường giáo dục dân chủ…

Chuẩn bị cho Chương trình GDPT mới, thầy Lê Văn Thuyết - Hiệu trưởng Trường THPT Yên Khánh A, Ninh Bình đã chủ động chỉ đạo nhà trường đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, sử dụng các phương pháp dạy học tích cực và đa dạng hoá các hình thức dạy học (câu lạc bộ, trải nghiệm, game show,...), giúp học sinh hình thành những phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu mới; Tổ chức các hoạt động trải nghiệm thông qua di sản, thực địa, trải nghiệm tại Học viện Nông nghiệp VN, rừng Quốc gia Cúc Phương....

Dưới sự chỉ đạo của thầy Thuyết, nhà trường cũnn đồng thời đổi mới phương pháp, hình thức kiểm tra, đánh giá, chuyển từ việc kiểm tra ghi nhớ kiến thức sang đánh giá năng lực, từ chủ yếu đánh giá kết qủa học tập sang đánh giá kết quả học tập với đánh giá quá trình, đánh giá sự tiến bộ của học sinh”.

Chú trọng tập huấn quản trị nhà trường

Qua các khoá tập huấn dành riêng cho hiệu trưởng, có thể thấy đa số hiệu trưởng đã có ý thức tốt, có hiểu biết khá sâu sắc về Chương trình GDPT mới, đảm bảo các hoạt động như sinh hoạt chuyên môn qua nghiên cứu bài học,…

Tuy nhiên, chưa phải mọi hiệu trưởng đều đạt trình độ như mong muốn. Thêm vào đó, có một thực tế là đa số hiệu trưởng trưởng thành từ giáo viên, quản trị bằng kinh nghiệm là chính, chứ chưa được đào tạo một cách bài bản. 
Tới đây, Bộ GD&ĐT sẽ tổ chứccác khoá tập huấn dành cho cán bộ quản lý giáo dục, trong đó có hiệu trưởng, sẽ đi sâu vào kỹ năng quản trị nhà trường, đáp ứng Chương trình GDPT 2018.

Trước tập huấn, Bộ GD&ĐT sẽ điều tra, nghiên cứu để nắm bắt nhu cầu, mặt bằng nhận thức của đối tượng tập huấn. Việc tập huấn cho 4000 hiệu trưởng sẽ thực hiện vào tháng 7/2019 để có thể chuẩn bị tài liệu kỹ lưỡng dựa trên các điều tra về nhu cầu tập huấn. Hiệu trưởng được đào tạo tại công việc, đi sâu vào những điều cụ thể nhất, ví dụ như xây dựng kế hoạch giáo dục như thế nào, cần chỉ đạo tổ bộ môn làm việc với nhau ra sao để có được kế hoạch chung, tổ chức được nguồn lực con người, CSVC, thiết bị để thực hiện được kế hoạch; chỉ đạo thực hiện cụ thể về thời khóa biểu, cách thức phân công, điều tiết giáo viên dạy các môn tích hợp, chia sẻ phòng chuyên môn, quản lý kế hoạch mua bán,…

Để đội ngũ hiệu trưởng thực hiện tốt nhiệm vụ, cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ và hiệu quả từ cán bộ quản lý cấp sở, phòng giáo dục. Các văn bản của bộ, ngành đều được chuyển tới cơ sở giáo dục thông qua các cấp cấp quản lý sở, phòng. Các CBQL quận huyện cũng là người quản lý nhà trường nên cần hiểu sâu sắc để chỉ đạo nhà trường, tránh tình trạng gây cản trở đổi mới do chưa hiểu kỹ Chương trình, đồng thời hiểu rõ, tiếp thu những phản hồi của cấp dưới kịp thời, cởi mở.

Chính vì vậy, CBQL sở GD, phòng GD cần hiểu sâu sắc, nắm vững nội dung, tinh thần các chính sách, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và của ngành; cụ thể hóa văn bản, gắn với địa phương, triển khai các chính sách, đảm bảo đúng tinh thần cấp trên và phù hợp với địa phương. Khóa tập huấn 1028 cán bộ quản lý cấp sở, phòng trong tháng 7/2019 nhằm mục đích nâng cao năng lực cho đội ngũ này, từ đó tác động tới hiệu trưởng và cơ sở giáo dục, đáp ứng Chương trình mới.

Kiều Trinh - Đặng Thị Huệ

 

(RGEP)