Bộ GD&ĐT công nhận kiến thức và kết quả kiểm tra trực tuyến

03/04/2020

Dạy và học trực tuyến đang là giải pháp tối ưu trong bối cảnh dịch Covid-19 có thể còn kéo dài và diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, việc triển khai hình thức học tập này tại các nhà trường vẫn còn nhiều vấn đề cả khách quan lẫn chủ quan.

Nhằm giải đáp những thắc mắc về chính sách, cũng như chia sẻ kinh nghiệm triển khai dạy và học trực tuyến trong nhà trường, ngày 3.4 Tạp chí điện tử Zing News đã tổ chức buổi tọa đàm trực tuyến chủ đề "Học online thời dịch". RGEP lược ghi một số ý kiến của PGS.TS Nguyễn Xuân Thành, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học (Bộ GD-ĐT) đưa ra tại sự kiện này.

PHHS: Học trên trường lớp, học sinh đã khó có thể tập trung và chuyên tâm. Học online lại càng khó để thu hút sự chú ý liên tục của các em. Nhà trường và Bộ GD&ĐT nên làm thế nào để giải quyết được vấn đề này?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành : Việc học trực tiếp ở trên lớp giúp học sinh tương tác với giáo viên, giáo viên có thể quan sát, tổ chức dạy và học nếu các con không chú ý lắng nghe, hỗ trợ học sinh ngay tại thời điểm đó.

Tuy nhiên khi học online, sự hỗ trợ này cần sự phối hợp của nhà trường và gia đình. Hơn lúc nào hết, đây là thời gian cần bố mẹ, người thân sát sao để bài học trên Internet được giám sát hiệu quả, đảm bảo chất lượng và vận dụng kiến thức tốt. 

PHHS: Con gái tôi đang học lớp 1 tại trường nông thôn, cháu vừa biết đọc chữ thì kỳ nghỉ vì dịch Covid-19 kéo dài. Hiện tại trường của cháu chưa triển khai chương trình học online nào, mà chữ của cháu dần quên hết. Với tình hình này, tôi nghĩ sẽ có nhiều trường hợp trẻ chưa đọc thông, viết thạo vẫn lên lớp 2. Bộ GD&ĐT đã nghĩ đến giải pháp cho tình trạng thực tế này hay chưa?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Đối với học sinh lớp 1, chương trình học còn khó khăn hơn do các cháu mới vào học, biện pháp rèn trực tiếp sẽ đạt hiệu quả hơn. Việc học qua Internet hay truyền hình đã được Bộ GD&ĐT hướng dẫn, sự kết nối giữa giáo viên và gia đình phải được duy trì. Cô giáo nên có hình thức gửi yêu cầu cho học sinh để bố mẹ sát sao hỗ trợ việc học cho các con. Gia đình cố gắng liên hệ với giáo viên, cùng với giáo cụ trong tay, vở viết để giúp con luyện tập. Điều này sẽ giúp các con đáp ứng được yêu cầu học tập khi quay lại trường.

Khi quay lại trường có thể học 2 buổi 1 ngày để tăng cường sự rèn luyện. Khi quay lại trường, nhà trường cũng phải xây dựng kế hoạch tổ chức ôn tập bổ sung kiến thức.

GV: Tôi là một giáo viên dạy cấp 3, đang thực hiện phương án dạy online cho học sinh. Tuy nhiên, tôi cho rằng phương án học online thiếu tương tác, khiến người dạy không có cảm xúc, không biết dẫn dắt ra sao, không hiểu học sinh đang ở trong trạng thái thế nào, dù phần mềm có thể hỗ trợ được nhiều kỹ thuật khác. Vậy tôi phải cải thiện điều này thế nào?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Đối với việc dạy Internet được Bộ GD&ĐT hướng dẫn qua công văn 1061 về Dạy học thông qua hệ thống quản lý học tập: (LMS - Learning Management System); dạy học thông qua hệ thống quản lý nội dung học tập (LCMS - Learning Content Management System); Dạy học thông qua các hệ thống dạy học trực tuyến.

Để tăng tính sinh động, thầy cô có thể sử dụng phần mềm tổ chức lớp học trực tuyến, qua truyền hình. Hiện tại có nhiều đơn vị đang sử dụng miễn phí phần mềm như Zoom, Metting. Thầy cô cập nhật và dạy học sao cho hiệu quả, tăng tính tương tác.

PHHS: Chương trình học trực tuyến như vậy có được Bộ GD&ĐT công nhận không? Sau khi đi học trở lại, con sẽ học tiếp chương trình mới hay sẽ có thời gian rà lại chương trình đã học trong mùa dịch?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Chương trình học qua truyền hình được thực hiện và tổ chức đáp ứng bởi công văn 1061 của Bộ GD&ĐT. Toàn bộ kiến thức và bài kiểm tra của học sinh được công nhận.

Vì vậy, khi đến trường học sinh sẽ học tiếp kiến thức, không phải học lại. Tuy nhiên, việc thực hiện học tập qua Internet khó khăn hơn, do vậy nhà trường phải bố trí thời gian hợp lý, bổ sung kiến thức và thực hiện kiểm tra học kỳ sau khi trở lại trường. Nói tóm lại, khi quay trở lại học sinh sẽ học tiếp chương trình chứ không học lại kiến thức đã học qua Internet. 

PHHS: Con tôi là học sinh giỏi môn Sử của trường, nhưng hiện tại chương trình học online chỉ dạy các bộ môn chính. Điều này ảnh hưởng đến định hướng học tập online của cháu rất nhiều. Không biết Bộ GD&ĐT đã có phương án dạy các môn phụ online chưa hay sẽ chỉ dạy các môn chính?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Thứ nhất trong các môn học không có khái niệm môn chính và môn phụ, nhà trường thực hiện chương trình dạy online trên tinh thần tất cả thầy cô giáo và tất cả môn học đều phải tham gia. Giai đoạn đầu có thể nhà trường chỉ dạy môn chính. Tuy nhiên Bộ GD&ĐT đã có công văn số 793, 1061 yêu cầu tất cả môn học phải đảm bảo sự tham gia toàn diện.

PHHS:Tôi là một phụ huynh làm công nhân tại TP.HCM. Gia đình không có laptop chỉ có điện thoại khiến việc học online của con cũng khó khăn hơn. Tôi cho rằng thời gian trước chúng ta chưa quan tâm đầu tư cho việc học online. Vì vậy, bây giờ khi tiến hành, sự khó khăn là không thể tránh khỏi. Việc học online trước kia chỉ dành cho giáo viên giỏi, có tiếng, bây giờ tất cả giáo viên đều dạy, gây khó khăn về chất lượng học. Bộ GD&ĐT chỉ đạo các địa phương hướng dẫn, bồi dưỡng giáo viên như thế nào để phát triển kỹ năng dạy học online, thưa ông?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Theo công văn số 1061, Bộ GD&ĐT có hướng dẫn các cơ sở giáo dục tổ chức online chuẩn bị cơ sở hạ tầng, công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu phần mềm máy tính ở trên mạng. Hiện tại có nhiều phần mềm có thể sử dụng qua điện thoại, nhưng điện thoại giảm tương tác, học sinh khó gõ được câu trả lời.

Nhà trường cần chuẩn bị cơ sở hạ tầng, có máy tính kết nối với các tổ chuyên môn, xây dựng kế hoạch học tập bình thường theo bài học. Theo chương trình tinh giản của Bộ GĐ&ĐT, nhà trường có trách nhiệm bồi dưỡng giáo viên khi chất lượng chưa đồng đều. Đây cũng là thời gian để nhà trường ứng dụng công nghệ thông tin tốt.

PHHS: Xin hỏi đại diện Bộ GD&ĐT, con tôi mới học lớp 2, mới đây nhận được thông tin học online qua máy tính, tôi hơi băn khoăn vì các cháu còn nhỏ dùng máy tính chưa thạo, và việc học qua máy tính liệu có ảnh hưởng thị lực của các con không?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Việc dạy và học trực tuyến đối với học sinh tiểu học, cụ thể học sinh đang học lớp 2 được giáo viên thiết kế bài giảng đơn giản. Học sinh chỉ cần click chuột để xem các bài học, kỹ năng vận dụng máy tính không đòi hỏi cao.

Bố mẹ có thể giúp đỡ các con trong bước đầu thực hiện, hướng dẫn con giữ khoảng cách từ mắt đến máy tính, hạn chế cho con sử dụng các phần mềm hay trò chơi khác ảnh hưởng đến chất lượng học tập. Ngoài ra, thời gian bài học của bậc tiểu học quy định chỉ 35 phút.

PHHS: Tôi đưa con về nhà ông bà ngoại tránh dịch từ lâu, con không thể theo chương trình học online ở lớp. Nhà trường nếu đánh giá việc học của con qua online thì con tôi hoàn toàn không có kết quả, liệu cháu có bị lưu ban hay không?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Việc học online không phụ thuộc với địa điểm học ở nhà hay học ở bất cứ nơi đâu. Khi cháu về quê với ông bà, gia đình cũng cố gắng hỗ trợ, tạo điều kiện cho chon tham gia bài học do nhà trường tổ chức. Sau này con quay trở lại trường sẽ tiếp tục thực hiện các bài kiểm tra định kỳ và cuối kỳ. Gia đình lưu ý thời gian nghỉ trong năm học được quy định không nghỉ quá 45 ngày.

PHHS: Khi hình thức học trực tuyến triển khai rộng rãi, học sinh dần quen với hình thức này thì sau dịch, Bộ có dự định ứng dụng rộng rãi, áp dụng thường xuyên không?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Việc ứng dụng công nghệ thông tin của giáo viên và học sinh một mặt đảm bảo việc học do nghỉ kéo dài. Tuy nhiên, đây cũng là thời gian hiệu quả để sử dụng công nghệ thông tin trong thời gian khó khăn. Nhà trường, giáo viên chú ý tăng cường việc ứng dụng công nghệ thông tin để có thể phát triển, tăng cường kỹ năng cho học sinh học ở nhà, hỗ trợ nhiều nguồn tài liệu trên mạng.

Tuy nhiên, với bậc phổ thông, việc học qua mạng không thể thay thế được học trực tiếp trên lớp, bởi hình thực học trực tiếp giúp các em tăng tính tương tác, thể hiện được phẩm chất và năng lực.

PHHS: Trong trường hợp tổ chức các bài kiểm tra, thi cử, nhà trường dự định tổ chức như thế nào để có thể đánh giá sát sao nhất kết quả học tập của các em? Vì một số em có thể dùng máy tính bảng, điện thoại để tra cứu, dò đáp án khi làm bài thi trực tuyến.

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Việc kiểm tra và đánh giá thường xuyên được tổ chức khi học sinh học online, giúp học sinh không chỉ tái hiện kiến thức cụ thể, mà còn có tư duy, giải quyết vấn đề, nhằm phát triển năng lực.

Tuy nhiên, việc đánh giá thường xuyên qua hình thức trực tiếp khó giám sát. Vì vậy, giáo viên phải vận dụng kiến thức để ra các đề thi mở. Sự hỗ trợ của gia đình trong việc học giúp các con phát triển năng lực và kiến thức vững chắc. Khi học sinh quay lại trường sẽ tiếp tục thực hiện bài kiểm tra định kỳ và học kỳ. 

PHHS: Xin cho tôi hỏi nếu trường hợp việc dạy học online cho kết quả tốt thì chúng ta có còn cần thiết duy trì hệ thống các trường phổ thông nữa không? Việc đầu tư dạy online là đầu tư một lần, dùng được trên diện rộng, chi phí sẽ thấp hơn việc xây trường, duy trì quỹ lương cho hàng trăm nghìn, hàng triệu giáo viên?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Với giáo dục phổ thông, việc dạy và học online chỉ là công cụ hỗ trợ, không thay thế được học trực tiếp trên lớp. Học sinh cần có môi trường tương tác và tiếp nhận, vận dụng kiến thức thông qua thầy cô, bạn bè. Điều này giúp học sinh phát triển phẩm chất kiến thức và năng lực.

PHHS: Bộ có quy định giờ học và dạy để quản lý học sinh và giáo viên không? Con tôi giờ đang học không theo thời khóa biểu, khá lộn xộn khiến cháu bỡ ngỡ và bố mẹ cũng khó để chuẩn bị trước giờ học cho con. Bộ đã có giải pháp cho vấn đề này chưa?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Thời khóa biểu học online do nhà trường xây dựng để phù hợp với tình hình thực tế của từng cơ sở giáo dục đào tạo. Chắc chắn trường học nào cũng có thời khóa biểu để phụ huynh theo dõi nội dung học online, phụ huynh kết hợp với nhà trường để thực hiện tốt điều này, giúp các con đạt kết quả học tập tốt nhất.


PHHS: Hiện nay trong hoàn cảnh dịch Covid-19 đang có những diến biến rất phức tạp, Bộ GD&ĐT cũng đã 2 lần điều chỉnh khung thời gian năm học. Tuy nhiên, nhiều trường học nhất là các em học sinh khối 12 vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc học trực tuyến. Theo tôi, năm học này Bộ nên chuyển sang hình thức xét tốt nghiệp và giao việc này về cho Sở Giáo dục các địa phương thực hiện và giao quyền tự chủ tuyển sinh về các trường đại học. Xin hỏi quan điểm của Vụ trưởng Vụ Trung học về vấn đề này như thế nào?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Thứ nhất, việc thi và tổ chức tốt nghiệp THPT được quy định trong Luật Giáo dục hiện hành 2019 sẽ có hiệu lực vào ngày 1/7. Học sinh sau khi hoàn thành chương trình sẽ được thi, nếu đạt yêu cầu sẽ được cấp bằng tốt nghiệp phổ thông. Thứ hai, khung thời gian kết thúc năm học đã được lùi lại. Thời gian thi THPT quốc gia được được thực hiện vào ngày 8-11/8. Vì vậy, chúng ta vẫn đang còn thời gian thực hiện kỳ thi THPT quốc gia.

PHHS: Bé nhà tôi đang ở quê với ông bà nên không có máy tính kết nối Internet, không biết chương trình học online này là có bắt buộc không? Nếu không tham gia thì có bị tính là số buổi nghỉ học không?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Nếu nhà trường tổ chức việc học online cho cả lớp mà cháu không tham gia thì sẽ bị tính là số buổi nghỉ học như thông thường. Gia đình lưu ý và hỗ trợ để cháu tham gia học tập online đầy đủ, đáp ứng được yêu cầu học tập. 

HS: Thưa chú Thành, cháu là một học sinh lớp 12 vùng miền núi, đang chuẩn bị cho kỳ thi THPT quốc gia sắp tới với nhiều nỗi lo lắng. Tại miền núi, việc học online khó khăn hơn với đường truyền kém, giáo viên ít kinh nghiệm dạy online. 

Cháu đề xuất Bộ GD&ĐT chỉ nên khoanh vùng kiến thức, học đến đâu, thi đến đó, xin phép hỏi ý kiến của Bộ GD&ĐT? Bởi kiến thức chưa được học trên lớp có thể học bù sau này. Thời gian này để chúng cháu ôn tập thật tốt kiến thức lớp 11 và học kỳ 1 lớp 12. Nếu không chúng cháu sẽ cảm thấy thiệt thòi hơn so với học sinh thành phố trong một kỳ thi mang tính chất quốc gia.

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Bộ GD&ĐT đã nắm bắt được tình hình thực tế khó khăn với học sinh chuẩn bị cho các kỳ thi chuyên cấp, thi THPT quốc gia sắp tới, đặc biệt với các em ở vùng khó khăn, do thời gian nghỉ học kéo dài.

Vì vậy, Bộ GD&ĐT đã có hướng dẫn tinh giản chương trình, đáp ứng được yêu cầu trong thời gian còn lại của việc học. Những bài thực hành, thí nghiệm, nâng cao sẽ được giảm tải, học sinh không phải làm, nhà trường không được đưa vào bài kiểm tra. 

Trước băn khoăn của học sinh, Bộ GD&ĐT đã có hướng dẫn về thi, kiểm tra đánh giá chỉ thực hiện ở chương trình tinh giản.

PHHS: Với tình hình hiện nay, việc tuyển sinh các lớp đầu cấp đang đình trệ. Vậy Bộ GD&ĐT có hướng dẫn gì về thời gian tuyển sinh của các khối lớp 1, lớp 6 và lớp 10 không? Bởi thông thường các trường tư thục vào tháng 3 này đã phải nhận hồ sơ tuyển sinh đầu cấp rồi. Bộ GD&ĐT có xây dựng kịch bản gì cho việc tuyển sinh các lớp đầu cấp không?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành: Về việc tuyển sinh đầu cấp, Bộ GD&ĐT đã có Thông tư 05 sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế tuyển sinh THCS và tuyển sinh THPT, ban hành kèm theo Thông tư số 11/2014/TT-BGDĐT ngày 18/4/2014 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT.

Tuyển sinh đầu cấp có thẩm quyền quyết định của địa phương. Sở GD&ĐT xây dựng phương án tuyển sinh trình UBND tỉnh, thành phố. Thời gian tuyển sinh đầu cấp được thực hiện sau thời gian kết thúc năm học.

Bộ GD&ĐT cũng đã ban hành Quyết định số 736/QĐ-BGDĐT, sửa đổi, bổ sung khoản 3, khoản 4 và khoản 5 Điều 1; điểm b khoản 2 Điều 4 của Quyết định số 2071/QĐ-BGDĐT.

Theo đó, thời gian hoàn thành chương trình giáo dục học kỳ II trước ngày 11/7 và kết thúc năm học trước ngày 15/7. Xét công nhận hoàn thành chương trình tiểu học và xét công nhận tốt nghiệp THCS trước ngày 31/7. Hoàn thành tuyển sinh vào lớp 10 trước ngày 15/8.

Xem toàn bộ chương trình toạ đàm tại địa chỉ : https://zingnews.vn/bo-gd-dt-cong-nhan-kien-thuc-va-ket-qua-kiem-tra-truc-tuyen-post646140.html

Nhóm PV Giáo dục

(Tạp chí điện tử Tri thức Trực tuyến)