Triển khai bồi dưỡng giáo viên đáp ứng chương trình GDPT mới: Cụ thể, khoa học, hiệu quả

26/04/2019

Từ năm học 2020-2021, Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) mới sẽ được triển khai ở lớp 1 trên toàn quốc. Một trong những vấn đề mà dư luận hết sức quan tâm lúc này là việc chuẩn bị đội ngũ giáo viên đáp ứng Chương trình giáo dục phổ thông mới. Vậy Bộ GDĐT đã có lộ trình cũng như phương án tập huấn đội ngũ GV như thế nào?

Tập huấn đến từng đối tượng

Bộ GDĐT đã xác định các đối tượng tham gia bồi dưỡng bao gồm: giáo viên; hiệu trưởng trường phổ thông; cán bộ quản lý cấp sở GDĐT, phòng GD; giảng viên sư phạm, giảng viên quản lý GD. Từ đó, Bộ GDĐT đã xây dựng môt kế hoạch bồi dưỡng cụ thể cho từng đối tượng, đảm bảo cho mỗi đối tượng khi triển khai CT GDPT mới xác định được rõ vai trò, vị trí của mình.

Quá trình bồi dưỡng được bắt đầu triển khai từ các giảng viên sư phạm, cũng là những người sẽ phát triển tài liệu và tổ chức bồi dưỡng cho 4 đối tượng trên, sau đó mở rộng tới các giảng viên sư phạm ở các trường sư phạm, cũng là người trực tiếp tham gia vào quá trình biên soạn, cũng như thẩm định tài liệu và tổ chức bồi dưỡng GV, cán bộ QLGD ở cấp trung ương và địa phương. Từ đội ngũ giáo viên đó, khoảng 1000 giảng viên sư phạm và giảng viên QLGD sẽ tiếp tục bồi dưỡng mở rộng thêm cho các đối tượng khác, bao gồm tất cả các cán bộ trưởng phòng  GDĐT, cụ thể là 713 người trên toàn quốc, cùng với lãnh đạo Sở, trưởng phòng GD trung học, trưởng phòng GD tiểu học. Ước tính tổng cộng hơn 1000 người được bồi dưỡng ở cấp trung ương. Tiếp theo đó, trong tổng số 28.000 hiệu trưởng,  Bộ sẽ tổ chức  bồi dưỡng, tập huấn kỹ cho 4.000 hiệu trưởng ở cấp trung ương để họ có thể trở thành nòng cốt tiếp tục triển khai CT ở địa phương.  Như vậy cứ 7 hiệu trưởng thì có 1 người được tập huấn rất kỹ  ở cấp trung ương.


Tập huấn Báo cáo viên nguồn tại Hà Nội

Tiếp theo đó, trong số 28.000 trường trên toàn quốc, Bộ sẽ lựa chọn và tập huấn kỹ cho khoảng 7.000 thày cô giáo là tổ trưởng chuyên môn, đảm bảo tỷ lệ cứ 4 trường có 1 thầy cô là tổ trưởng chuyên môn được tập huấn trung ương. Để triển khai rộng rãi cho toàn bộ GV, sẽ có khoảng 28.000 thầy cô được lựa chọn là giáo viên cốt cán, trung bình mỗi trường có 1 giáo viên cốt cán. Ở mỗi khu vực  sẽ có đầy đủ các thầy cô bộ môn và quản lý hoạt động giáo dục được bồi dưỡng để sau này họ sẽ trở thành những người nòng cốt trong triển khai CT đến địa phương. Họ chính sẽ hỗ trợ đồng nghiệp thông qua bồi dưỡng qua mạng và tổ chức sinh hoạt chuyên môn trong nhà trường.

Với đội ngũ GV, cán bộ QLGD được bồi dưỡng ở cấp TW, các địa phương tiếp tục mở rộng bồi dưỡng tại địa phương mình, thông qua bồi dưỡng trực tiếp và bồi dưỡng trực tuyến. Giáo viên trên toàn quốc sẽ trực tiếp truy cập vào nguồn tài liệu trên mạng để tự học, tự nghiên cứu, chuẩn bị cho bài học của mình, với sự hỗ trợ của lực lượng nòng cốt. Những đợt tập huấn này sẽ được triển khai trực tiếp tại nhà trường, hay còn gọi là tập huấn tại công việc.

Mở màn với tập huấn báo cáo viên nguồn

Vừa qua, Bộ GDĐT đã tổ chức đợt tập huấn giáo dục phát triển năng lực và triển khai thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới cho 200 báo cáo viên nguồn. Đây là lực lượng nòng cốt để phát triển tài liệu cho 4 đối tượng ở trên trong năm nay và những năm tới. Các báo cáo viên nguồn là giảng viên từ các trường sư phạm, bao gồm 120 người từ 8 trường sư phạm chủ chốt và một số trường sư phạm đặc thù khác. Họ là người có trình độ chuyên môn trong lý luận và phương pháp dạy học, để sau này họ có thể vừa trực tiếp đào tạo giảng viên trong trường, đồng thời bồi dưỡng GV triển khai phương pháp dạy học tích cực theo hướng phát triển năng lực học sinh ở các nhà trường. Bên cạnh đó, khoảng 60 giáo viên giỏi ở các trường PT và một số hiệu trưởng cũng được lựa chọn là báo cáo viên nguồn. Họ vừa là những người trực tiếp dạy học, qua các lớp bồi dưỡng, họ cũng chính là những người đi đầu trong việc thiết kế bài học theo định hướng phát triển năng lực học sinh để triển khai ở nhà trường, tạo ra những ví dụ điển hình, những bài minh họa để làm học liệu cho các khóa tập huấn. Ngoài ra còn có các chuyên viên các vụ chức năng, cũng là những người sẽ chỉ đạo triển khai lan tỏa xuống các sở GDĐT, các phòng GDĐT.


GS.TS Nguyễn Xuân Thành, GĐ Dự án Hỗ trợ Đổi mới GDPT

Ông Nguyễn Xuân Thành, Vụ phó Vụ GD Trung học, Giám đốc Dự án Hỗ trợ đổi mới giáo dục phổ thông (RGEP) cho biết: “Khóa tập huấn này tập trung vào lõi quan trọng nhất của việc đổi mới CT GDPT lần này là định hướng phát triển năng lực. Muốn phát triển năng lực học sinh thì khâu quan trọng nhất là đổi mới phương pháp và hình thức dạy học, cũng như kiểm tra đánh giá. Chính vì vậy trong khóa tập huấn 5 ngày vừa rồi, chúng tôi tập trung vào phần đổi mới phương pháp dạy học, làm sao để tổ chức được cho học sinh học một cách tích cực, tự lực thông qua các bài học, để từ đó học sinh sẽ phát triển được các năng lực”.

Thực tế, việc phát triển năng lực học sinh không phải điều gì quá xa lạ với giáo viên. Chẳng hạn như học sinh được hướng dẫn để đọc, để lĩnh hội kiến thức từ trong văn bản, thì qua đó học sinh vừa có được kiến thức, vừa phát triển được năng lực đọc hiểu, năng lực ngôn ngữ. Trong quá trình đọc hiểu, nếu bài giảng được thiết kế tạo điều kiện cho học sinh được thảo luận với nhau, được tương tác với nhau thì học sinh sẽ phát triển được năng lực giao tiếp hợp tác.

Sau đó, các báo cáo viên nguồn sẽ nghiên cứu CT GDPT mới dưới các góc độ khác nhau để họ hiểu rõ nhất về CT, từ đó viết tài liệu cho từng đối tượng, với mục tiêu tất cả các đối tượng này khi triển khai xuống nhà trường phải đảm bảo được việc tạo điều kiện thuận lợi nhất, cũng như phát triển năng lực tốt nhất cho GV để GV có thể tổ chức được các hoạt động trong nhà trường như đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá, đáp ứng yêu cầu của CT đổi mới GDPT mới.

Tập huấn trực tuyến, trực tiếp, chủ động và sáng tạo

Như vậy, 200 báo cáo viên nguồn này có nghĩa vụ là sẽ bồi dưỡng lại cho 4 đối tượng đã nêu ở trên, với hình thức trực tuyến và trực tiếp. Bộ GDĐT sẽ xây dựng nguồn tài liệu gồm các văn bản, video clip,… Với bồi dưỡng trực tuyến, GV có thể vừa nghiên cứu tài liệu, vừa tương tác với giảng viên; đồng thời, tham khảo các trường hợp điển hình trong các video clip bài học minh họa. Bên cạnh đó, còn có các video phân tích để mỗi người giáo viên khi nghiên cứu bài học đều có thể phân tích theo 12 tiêu chí đánh giá chất lượng dạy học mà Bộ đã hướng dẫn từ năm 2014 đến giờ.

Hiện nay internet đã cơ bản phủ hết mọi vùng, tuy nhiên, vẫn có một địa phương còn khó khăn về internet. Tại những địa phương này, cán bộ cấp Sở, cấp Phòng cần có giải pháp, ví dụ như thay vì dùng internet trực tuyến, tài liệu có thể được tải  xuống và chuyển tới các trường để các thầy cô có thể nghiên cứu. Như vậy sẽ đảm bảo được việc tiếp cận tài liệu nguồn một cách chính xác, không có chuyện từ F1 đến F2.


Tập huấn kết hợp trực tuyến và trực tiếp.

Khi tổ chức các bài học, giảng viên chỉ đưa ra các phương pháp và cách thức, giáo viên phải là người chủ động sáng tạo. Như vậy việc dạy học sẽ là một quá trình sáng tạo của của người GV, từ khâu chuẩn bị bài giảng đến khâu tổ chức giảng dạy trên lớp. Tương tự như vậy, đối với học sinh thì các thầy cô khi dạy học cũng phải gợi mở. GS.TS Nguyễn Xuân Thành nhấn mạnh: “Điều quan trọng nhất là phương pháp dạy học phải làm sao để gợi mở được cho học sinh sự sáng tạo. Như trong kinh nghiệm giáo dục quốc tế thì có phương pháp Inquiry, là học sinh được gởi mở để tự tìm tòi, khám phá để phát triển tư duy sáng tạo của mình. Đó là điều rất quan trọng mà các thầy cô giáo phải thấm nhuần”.

(RGEP)